, een website
boordevol informatie over o.a. de Japanse burgerkampen op Java en de Bersiap-kampen.
De kaart van H. Beekhuis komt van de website van Theo
Derksen (deze
verhuist naar www.derksen.dk), een website met veel interessante informatie staat
over de kampen op Java en dan met name over Ambarawa 6. Deze interessante pagina
op de website van Theo Derksen geeft een gedetailleerd chronologisch overzicht
van data van gebeurtenissen in Ambarawa 6 (samengesteld door: W. KrijgsveId).
Deze lijst beperkt zich (gelukkig) niet tot alleen maar 'koude feiten', maar zijn
aangevuld met persoonlijk (en soms zelfs grappige) informatie en commentaar (waar
zijn we zonder humor).Banjoebiroe kamp 10
"Rijksgenoten in Nederlandsch-Indië Houdt moed. Houdt koppig vol. 's Vijands einde nadert met rassche schreden."
.
De rechtse afbeelding komt van de website
van Els Plantenga-van Noort .
Op haar site (met heel erg mooie illustraties) vertelt zij over haar tijd in Nederlands-Indië
en haar ervaringen voor, tijdens en na de Jappenkampen. Onderstaande informatie is overgenomen
van de website www.japanseburgerkampen.nl
.
Tijdens
de Tweede Wereldoorlog werden in het voormalig Nederlands-Indië in de periode
maart 1942 - augustus 1945 ongeveer 100.000 Nederlandse burgers geïnterneerd.
De mannen werden gescheiden van de vrouwen-en-kinderen. In de loop van 1942 werden
alle blanke Nederlandse mannen en eind 1942 ook alle blanke Nederlandse vrouwen
en kinderen geïnterneerd; later – in de loop van 1943-1944 - werden ook Nederlanders
met gemengd bloed geïnterneerd.
Vanaf 1944 werden oudere jongens ondergebracht in de mannenkampen of in aparte
jongenskampen.
De kampen
lagen eerst verspreid over geheel Java, later werden de geïnterneerden geconcentreerd
in en rond enige grote steden: de mannen en oudere jongens in Bandoeng/Tjimahi,
de vrouwen en kinderen deels in Batavia, deels in Semarang/Ambarawa. Allen bleven
op Java (er waren geen overzeese transporten).
Er
waren naar schatting 172.000 (Indische-)Nederlanders buiten de Japanse kampen,
42.000 krijgsgevangenen en 80.000 burgergeïnterneerden. Afkomst was het criterium
om geïnterneerd te worden. Op een enkele totok (Hollander) na bleven alleen Indo-Europeanen
met 50% of meer Indonesisch bloed buiten de kampen. Er waren acht klassen van
Indo-zijn waarop geselecteerd werd. (Deze alinea komt van www.buitenkampkinderen.nl
.)
Kampadministratie
Oorspronkelijk
werden de kampen beheerd door burgerlijke Japanse autoriteiten. Omstreeks 1 april
1944 werd het toezicht op de burgerkampen op Java overgedragen aan de militaire
Japanse autoriteiten (16e leger). Deze hebben in korte tijd het aantal burgerinterneringskampen
teruggebracht tot 28, verdeeld over 3 gewesten (Batavia/Buitenzorg, Bandoeng/Tjimahi
en Semarang). Ieder gewest had een aparte Japanse commandant, alles onder het
centrale gezag van kolonel Nakata, die tot de Japanse capitulatie het commando
voerde over alle kampen op Java (behalve over de burgerkampen ook over de krijgsgevangenkampen
en de werkkampen).
Kampnummers
Alle geïnterneerden kregen vanaf
april 1944 een individueel kampnummer. Als zij binnen één gewest werden overgebracht
naar een ander kamp, dan behielden zij dat nummer; werden zij getransporteerd
naar een ander gewest, dan kregen zij een nieuw nummer. Het kampnummer geeft dus
informatie over de transporten van betrokkene. Een overzicht van de uitgegeven
kampnummers per gewest is weergegeven in Kampatlas, deel II, pg 15-18.
Transporten
Gedurende
de gehele interneringsperiode vonden transporten van gevangenen plaats, over geheel
Java, steeds per trein en in grote aantallen. Exacte gegevens over deze transporten
zijn niet bekend, maar aan de hand van (dag)boeken van kampbewoners is een globaal
inzicht verkregen. De transporten zijn vermeld tot uiterlijk 23-08-1945, de dag
dat de capitulatie van Japan in de kampen bekend werd gemaakt; na deze datum werd
de situatie in de kampen zo chaotisch dat over aantallen personen in de kampen
geen betrouwbare gegevens bestaan. Naamlijsten van transporten zijn niet bewaard
gebleven (mogelijk nooit gemaakt).
Sterftecijfers
Tijdens de
transporten èn in de kampen zelf zijn velen overleden; mede hierdoor zijn de gegeven
aantallen personen niet meer dan globale schattingen; in de literatuur wordt een
sterftecijfer van 13% vermeld, gemiddeld over alle burgerkampen.
Literatuur
Op de pagina's over de individuele kampen is de literatuur over dat kamp vermeld,
inclusief (dag)boeken en vermeldingen in de Geïllustreerde Atlas van de Japanse
Kampen in Nederlands-Indië 1942-1945 (afgekort: Kampatlas).
De aanduiding
“Persoonlijke mededeling” verwijst naar telefoongesprekken, brieven, dagboeken
van ex-geïnterneerden (archief Henk Beekhuis).
Foto's en tekeningen
Uit de interneringsperiode zijn geen foto’s bekend. Direct na de Japanse capitulatie
zijn vele kampen bezocht door hulporganisaties, waarbij foto’s zijn gemaakt. Deze
geven dus het beeld weer van de toestand in de kampen eind augustus 1945. Tijdens
de kampperiode zijn vele tekeningen gemaakt. Deze zijn terug te vinden in de aangegeven
bronnen.
Kampnaamlijsten
Op bevel van de Japanse autoriteiten
in Tokio zijn onmiddellijk na de Japanse capitulatie op 15 augustus 1945 de officiële
kampadministraties vernietigd. Van sommige kampen zijn echter de naamlijsten bewaard
gebleven, vaak met vermelding van kampnummer en huis- of baraknummer. De vindplaats
is dan vermeld.
Plattegronden
Van sommige interneringskampen
zijn plattegronden bekend, bewaard gebleven in dagboeken of na de oorlog uit het
geheugen gereproduceerd. De vindplaats is dan vermeld.
Als er plattegronden
zijn, dan zijn deze bij de kampgegevens opgenomen.
Afkortingen
De
volgende afkortingen zijn gebruikt: